Rinke Doeser
De overgang naar een nieuw schooljaar is een goed moment om de schoolbibliotheek op orde te brengen. Leerlingen gaan naar een nieuwe groep, sommige vertrekken en er komen nieuwe kinderen bij. Boeken die in juni nog uitgeleend zijn, zie je na de zomer vaak nooit meer terug. Met deze checklist sluit je het jaar netjes af en begin je na de zomer met een bibliotheek die klopt.
Voor de zomervakantie
Haal de boeken terug
Stop een paar weken voor de vakantie met uitlenen of verkort de uitleentermijn. Maak per groep een lijst van boeken die nog niet zijn ingeleverd en geef die aan de leerkracht. Let vooral op leerlingen van groep 8 en op kinderen die de school verlaten: na hun laatste schooldag is een boek nauwelijks nog terug te krijgen.
- Zet de laatste uitleendag in de nieuwsbrief, zodat ouders thuis kunnen zoeken.
- Geef leerkrachten een overzicht van openstaande boeken per leerling.
- Spreek af wat je doet met boeken die kwijt blijven, en schrijf ze daarna af.
Neem de collectie door
Het eind van het schooljaar is het beste moment om de kasten kritisch te bekijken, omdat bijna alle boeken binnen zijn. Plan een ochtend met een paar leesouders.
- Haal beschadigde boeken uit de kast en schrijf ze af in het systeem.
- Kijk welke boeken het hele jaar niet zijn uitgeleend. Horen ze in een andere groep, of mogen ze weg?
- Noteer welke boeken populair waren en welke soorten boeken ontbreken.
- Controleer of de indeling en de stickers nog kloppen met de plek in de kast.
Maak een verlanglijst
Gebruik de cijfers van dit jaar om de aankopen voor volgend jaar te plannen. Welke series worden telkens gevraagd? Voor welke groep is het aanbod mager? Vraag leerlingen ook welke boeken ze missen. Met een concrete lijst is het makkelijker om budget te krijgen van de directie of de ouderraad.
Wissel collecties tijdig
Gebruikt de school een thema- of wisselcollectie van de bibliotheek? Spreek dan af wanneer die terug gaat en wanneer de nieuwe komt, zodat de wissel niet midden in de eerste schoolweken valt. In Boekmee wordt een nieuwe collectie aan de school gekoppeld of geruild zonder dat je alles opnieuw hoeft in te voeren.
Sluit het jaar af met het team en de leesouders
Deel een paar cijfers van het afgelopen jaar: hoeveel boeken er zijn uitgeleend, de top 5 van de school en de groepen die het meest hebben gelezen. Dat is een mooi bedankje voor de leesouders en geeft het team zin in volgend jaar. Ter vergelijking: scholen die Boekmee gebruiken, registreerden in 2025 gemiddeld zo'n 1.450 uitleningen per jaar.
Aan het begin van het nieuwe schooljaar
Zet leerlingen over naar hun nieuwe groep
Werk de groepen bij voordat het eerste boek wordt uitgeleend. In Boekmee selecteer je de leerlingen van een groep en zet je ze in één keer over naar hun nieuwe groep. Verwijder leerlingen die de school hebben verlaten en voeg nieuwe leerlingen toe. Meer dan een naam en een groep is daarvoor niet nodig.
Begin bij de hoogste groep en werk naar beneden, dan staat niemand tijdelijk in een groep met de verkeerde kinderen. Groep 8 verlaat de school; die leerlingen verwijder je pas als al hun boeken binnen zijn.
Controleer de groepsnamen
Veranderen er groepen, bijvoorbeeld door een combinatieklas of een extra groep? Pas de groepsnamen dan aan, zodat leesouders bij het uitlenen meteen de juiste groep vinden. Gebruik de namen die de kinderen zelf kennen, zoals “groep 5/6” of de naam van de leerkracht.
Werk het rooster bij
Vraag leesouders of ze dit jaar weer meedoen, werk nieuwe ouders in en zet het nieuwe rooster op een vaste plek. De eerste weken na de zomer zijn het drukst, dus plan daar een extra persoon in. Tips staan in Leesouders in de schoolbibliotheek.
Begin met een frisse kast
Zet nieuwe en populaire boeken vooraan en gebruik de top 5 van vorig jaar als tip voor de nieuwe groepen. Een bibliotheek die er na de zomer uitnodigend uitziet, trekt meteen lezers. Laat elke groep in de eerste weken een keer langskomen, zodat nieuwe leerlingen weten waar de bieb is en hoe het lenen werkt.
Plan de hoogtepunten van het jaar
Zet de vaste momenten alvast in de jaarplanning, zoals de Kinderboekenweek in oktober, de Nationale Voorleesdagen in januari en een moment om de collectie halverwege het jaar aan te vullen. Dan hoeft niemand er op het laatste moment aan te denken.
De checklist op een rij
Juni
- Laatste uitleendag vastleggen en communiceren
- Openstaande boeken per groep naar de leerkrachten
- Collectie doornemen, beschadigde boeken afschrijven
- Verlanglijst en wissel van de wisselcollectie regelen
- Cijfers delen en leesouders bedanken
Augustus en september
- Leerlingen overzetten, vertrokken leerlingen verwijderen, nieuwe toevoegen
- Groepsnamen controleren
- Rooster bijwerken en nieuwe leesouders inwerken
- Kasten opfrissen en elke groep een keer uitnodigen
- Hoogtepunten in de jaarplanning zetten
Zo houd je het klein
Hoe minder je hoeft te administreren, hoe sneller dit werk is gedaan. Een uitleensysteem dat groepen in één keer overzet, collecties kan wisselen en laat zien welke boeken nog uitgeleend zijn, scheelt aan het eind van het schooljaar uren. Bekijk hoe dat in Boekmee werkt bij de functies, of lees waar je op let in Een uitleensysteem kiezen.
Veelgestelde vragen
Wanneer stop je met uitlenen voor de zomer?
De meeste scholen stoppen twee tot vier weken voor de zomervakantie. Dan is er nog tijd om openstaande boeken terug te vragen voordat leerlingen de school verlaten.
Wat doe je met boeken die niet terugkomen?
Vraag ze eerst via de leerkracht en de ouders terug. Komt een boek na de zomer nog steeds niet terug, schrijf het dan af, zodat je overzicht klopt. Of je een vergoeding vraagt, is een keuze van de school.
