In groep 4 en 5 rennen veel kinderen nog naar de boekenkast. Een paar jaar later is dat vaak anders. Lezen moet, voor begrijpend lezen of een boekbespreking, en het boek gaat weer dicht zodra het kan. Leerkrachten noemen het de leesdip. En de cijfers laten zien dat het geen gevoel is.
Wat onderzoek zegt
Het internationale leesonderzoek PIRLS meet elke vijf jaar hoe goed kinderen in groep 6 lezen en hoe ze over lezen denken. In 2021 zei 37 procent van de Nederlandse leerlingen weinig tot geen plezier in lezen te hebben. In 2016 was dat 31 procent en in 2011 nog 27 procent. Nederland hoort daarmee, samen met de Scandinavische landen, bij de westerse landen met het laagste leesplezier. Ook lazen meer kinderen minder dan een halfuur per dag.
Na groep 6 wordt het niet vanzelf beter. De Leesmonitor van Stichting Lezen beschrijft dat basisschoolleerlingen veel positiever over lezen zijn dan middelbare scholieren, en dat het leesplezier bij veel kinderen daalt na de overstap naar het voortgezet onderwijs. De bovenbouw is dus het moment om er iets aan te doen.
Wat de schoolbieb kan doen
De schoolbibliotheek kan de dip niet in haar eentje oplossen. Maar ze kan wel zorgen dat er voor elk kind in de bovenbouw iets ligt dat het wíl lezen.
- Series. Wie een deel uit heeft, wil weten hoe het verder gaat. Zorg dat alle delen er staan, en dat het volgende deel makkelijk te vinden is. In Boekmee zie je bij het uitlenen boektips met het volgende deel van een reeks.
- Strips en graphic novels. Voor veel kinderen de makkelijkste weg terug naar het lezen. Lees waarom strips in de schoolbieb horen.
- Informatieve boeken. Over voetbal, dieren, ruimtevaart of geschiedenis. Niet elke lezer zoekt een verhaal, sommige willen gewoon iets weten.
- Ruimte om zelf te kiezen. Een boek dat een kind zelf uitkiest, leest het eerder uit dan een boek dat moet. Laat kinderen ook een boek terugbrengen dat tegenvalt.
- Boeken van nu. Kinderen in groep 7 en 8 zien snel of een kast al jaren hetzelfde is. Een paar nieuwe titels per jaar maakt al verschil. Onze tips voor nieuwe kinderboeken helpen op weg.
Kijk per groep
Wil je weten hoe het in jullie bovenbouw gaat? In Boekmee zie je bij Groepen beheren per groep hoeveel leerlingen dit schooljaar al een boek leenden, en in oranje wie nog niet. Hoe dat werkt, staat in de handleiding Per groep zien wie er leest, en wie nog niet. Zo weet je bij welke kinderen een persoonlijke boektip het verschil kan maken.
Bronnen: PIRLS 2021, persbericht Stichting Lezen via Neerlandistiek en Stichting Lezen, Leesmonitor 2017 (Nielen en Bus, 2016).



