Rinke Doeser
Vandaag begint de Week van de Mediawijsheid. Tot en met vrijdag 13 november staat in heel Nederland gezond schermgebruik centraal, dit jaar onder het motto "Aan de slag". Veel scholen doen mee met lessen over nepnieuws, privacy en online vriendschap. Wij denken: de schoolbibliotheek hoort daar gewoon bij. Boeken helpen kinderen om over schermen na te denken, en de bieb is een van de weinige plekken op school waar je even helemaal zonder scherm bent.
Boeken die het gesprek openen
Over schermtijd praten werkt beter met een verhaal erbij. Een personage dat te veel gamet, een groepsapp die uit de hand loopt of een filmpje dat niet klopt: in een boek kun je erover praten zonder dat het meteen over het kind zelf gaat. Zet deze week een paar boeken bij elkaar rond drie vragen.
- Wat is echt en wat niet? Informatieve boeken over nieuws, reclame en hoe een foto bewerkt wordt. Goed voor de bovenbouw, als opstap naar een les over nepnieuws.
- Hoe ga je online met elkaar om? Verhalen over vriendschap, pesten en buitensluiten in een groepsapp of game. Daar hebben kinderen vaak zelf veel over te vertellen.
- Hoe voelt een dag zonder scherm? Avonturen buiten, verhalen over verveling en zelf iets bedenken. Ook voor de onderbouw zijn daar mooie prentenboeken over.
Weet je niet waar je moet beginnen? Vraag de leesconsulent van de bibliotheek om een paar titels, of zoek in de collectie op onderwerpen als "internet", "game" of "vriendschap".
Een plek zonder scherm
Mediawijsheid gaat niet alleen over wat er op een scherm gebeurt, maar ook over wanneer je het wegzet. Een leeshoek met kussens, een stapel strips en tien minuten stil lezen na de pauze: dat is ook mediaopvoeding. Laat de bieb deze week bewust een schermvrije plek zijn en vertel de kinderen waarom.
Een themakast in vijf minuten
- Kies een plank of tafel bij de ingang van de bieb.
- Zet er tien tot vijftien boeken neer rond de drie vragen hierboven, met de voorkant naar voren.
- Maak een kaartje met een vraag erop, zoals "Hoe weet jij of iets echt is?".
- Laat de leesouders de themakast noemen als ze uitlenen.
- Kijk na een week welke boeken mee naar huis zijn gegaan en welke bleven staan. In Boekmee zie je bij Alle boeken meteen welke boeken nu zijn uitgeleend.
Meer over de Week van de Mediawijsheid en lesmateriaal voor de klas vind je op mediawijsheid.nl.
Bron: Netwerk Mediawijsheid, Week van de Mediawijsheid 2026.
