Rinke Doeser
Je wilt een schoolbibliotheek starten, of de bestaande leeshoek omtoveren tot een echte bieb. Waar begin je met inkopen? In dit artikel vind je een checklist met wat je echt nodig hebt, wat handig is maar kan wachten, en wat het ongeveer kost. Het goede nieuws: veel heb je al op school.
Het grotere plan, van ruimte en collectie tot leesouders en uitleenregels, lees je in Een schoolbibliotheek opzetten: een stappenplan. Dit artikel gaat over de spullen.
1. Een telefoon, tablet of laptop
Om uit te lenen en boeken in te voeren heb je een apparaat met internet nodig. Dat kan een laptop zijn, maar een iPad of andere tablet werkt net zo goed. Ook een telefoon is genoeg om boeken in te voeren.
Met Scan met camera scan je bij het toevoegen van boeken de ISBN-barcode met de camera, zonder app. Een tablet of telefoon is daardoor een complete invoerplek.
- Kosten: vaak niets, want er is meestal al een laptop of tablet op school. Een eenvoudige tablet kost een paar honderd euro.
- Ons advies: gebruik een vaste laptop of tablet voor de uitleenplek, die in de bieb blijft. Dan hoeft niemand zijn eigen telefoon te gebruiken.
2. Een barcodescanner (optioneel)
Een losse scanner is niet verplicht, maar maakt het uitlenen aan een vaste uitleenplek nog sneller. Een eenvoudige USB-scanner volstaat.
- Kosten: ongeveer € 25 tot € 60.
- Ons advies: begin met de camera, en koop een scanner zodra je merkt dat je veel uitleent of grote stapels invoert. Meer daarover in Welke barcodescanner past bij de schoolbibliotheek?
3. Boekenfolie
Doorzichtige boekenfolie beschermt de kaft tegen vieze handen, regen en scheuren. Een gefolieerd boek gaat jaren langer mee. Er is folie die je zelf op maat knipt, en folie die zichzelf hecht zonder lijm.
- Kosten: een rol van een paar tientjes is genoeg voor tientallen boeken.
- Ons advies: folieer in elk geval de prentenboeken en de populairste titels. Dat zijn de boeken die het hardst slijten. Een plastic vouwbeen helpt om luchtbellen weg te strijken.
4. Labels en stickers
Voor het uitleensysteem heb je meestal geen extra barcodes nodig: Boekmee werkt met de ISBN-barcode die al op het boek staat. Wel handig zijn ruglabels, zodat kinderen en leesouders boeken snel vinden en terugzetten.
- Kosten: een set AVI- of themastickers, blanco etiketten of gekleurde stippen kost samen meestal minder dan € 30.
- Ons advies: kies één systeem en houd het simpel, bijvoorbeeld AVI-labels voor de leesboeken en een kleurstip per bouw. Lees meer in Ruglabels en barcodestickers zelf printen of laten doen?
5. Kasten en bakken
Kinderen kiezen een boek vaak op de voorkant, niet op de rug. Zorg daarom dat een deel van de boeken met de voorkant naar voren staat.
- Lage kasten waar kinderen zelf bij kunnen. Open vakkenkasten van een woonwinkel zijn een betaalbare start; schoolmeubelleveranciers hebben steviger, verrijdbare varianten.
- Bakken of kratten voor prentenboeken, zodat kleuters er doorheen kunnen bladeren.
- Een presentatieplank voor nieuwe of uitgelichte boeken.
- Kosten: van een paar honderd euro voor een eenvoudige opstelling tot flink meer voor verrijdbaar schoolmeubilair.
- Ons advies: begin klein en breid uit. Een paar goede kasten met een leeshoek ervoor werkt beter dan een volle muur waar niemand bij kan.
6. Boeken
De belangrijkste post. De Bibliotheek op school noemt als richtlijn minimaal vijf boeken per leerling, en het liefst acht. Dat hoef je niet in één keer te kopen.
- Begin met een basiscollectie die past bij de leeftijden op school.
- Vraag of de lokale bibliotheek een wisselcollectie kan leveren.
- Vul aan met nieuwe titels die kinderen zelf willen lezen.
Koop je bij de lokale boekhandel of een leverancier voor bibliotheken? Vraag dan naar de schoolkorting. Die is door de vaste boekenprijs beperkt, maar bij grotere aantallen van één titel mag het iets meer zijn.
7. Een uitleensysteem
Zodra meer mensen uitlenen en de collectie groeit, wil je weten waar elk boek is. Een uitleensysteem houdt bij wie wat heeft, welke boeken te laat zijn en wat er wordt gelezen.
- Kosten van Boekmee: € 290 per jaar tot 500 leerlingen, € 390 vanaf 500 leerlingen, exclusief btw. Support en het klaarzetten van je boeken en leerlingen zijn inbegrepen.
- Ons advies: begin er meteen mee, ook als de collectie nog klein is. Elk boek dat je direct invoert, hoef je later niet meer na te lopen.
8. Kleine spullen die het verschil maken
- Een inleverbak bij de uitleenplek, zodat kinderen boeken kunnen terugleggen als er even niemand is. Iemand neemt ze later in.
- Een map of kaartje met de werkwijze voor nieuwe leesouders.
- Boekensteunen, zodat boeken niet omvallen.
- Een paar kussens of zitzakken voor de leeshoek.
De checklist op een rij
- Laptop, tablet of telefoon met internet (vaak al aanwezig).
- Eventueel een eenvoudige USB-barcodescanner.
- Boekenfolie en een vouwbeen.
- Ruglabels: één eenvoudig systeem.
- Lage kasten, bakken voor prentenboeken en een presentatieplank.
- Een basiscollectie boeken, eventueel aangevuld met een wisselcollectie.
- Een uitleensysteem.
- Een inleverbak en een korte werkwijze voor leesouders.
De bedragen in dit artikel zijn een indicatie. Prijzen verschillen per winkel en veranderen in de loop van de tijd.
