Ruglabels en barcodestickers: zelf of laten doen?

Een vraag die nieuwe scholen ons bijna altijd stellen: moeten we nu eerst alle boeken van een sticker voorzien? Het antwoord valt vaak mee. In dit artikel lees je wanneer je extra stickers nodig hebt, welke ruglabels handig zijn om boeken terug te vinden en of je ze beter zelf kunt printen of kunt laten doen.

Heb je extra barcodestickers nodig?

Meestal niet. Boekmee werkt met het ISBN, en de barcode daarvan staat al op de achterkant van bijna elk boek. Bij het uitlenen scan je die barcode of zoek je het boek op titel. Bij het invoeren zoekt Boekmee de gegevens van het boek op via hetzelfde ISBN.

Veel bibliotheeksystemen werken anders: daar krijgt elk exemplaar een eigen sticker met een uniek nummer, en zonder die sticker kun je het boek niet uitlenen. Bij Boekmee hoef je dus niet eerst de hele collectie te stickeren voordat je kunt beginnen.

Wanneer een eigen nummer toch handig is

Er zijn situaties waarin een eigen nummer op het boek wel helpt:

• Meerdere exemplaren van hetzelfde boek. Twee exemplaren hebben hetzelfde ISBN. Wil je precies weten welk exemplaar bij welke leerling is, geef ze dan een eigen boeknummer en zet dat ook op het boek.
• Boeken zonder ISBN. Oude boeken, zelfgemaakte boekjes of tijdschriften hebben soms geen barcode. Die voer je in met titel en auteur, en een eigen nummer maakt ze makkelijker terug te vinden.
• Een collectie van iemand anders. Werk je met een wisselcollectie van de bibliotheek naast je eigen boeken? Dan helpt een herkenbaar label om te zien bij welke collectie een boek hoort.

In Boekmee vul je het eigen boeknummer in bij het toevoegen van een boek. Bij een bestaand boek heet het veld Unieke code. Gebruik eenvoudige, oplopende nummers, bijvoorbeeld met een letter voor de collectie: E001, E002, enzovoort.

Voor dat nummer heb je geen speciale barcode nodig. Een klein etiket met het nummer, met de hand geschreven of geprint, is genoeg.

Ruglabels: boeken terugvinden in de kast

Ruglabels zijn er niet voor het systeem, maar voor de mensen bij de kast. Ze helpen kinderen een boek te vinden dat bij ze past, en helpen leesouders boeken op de juiste plek terug te zetten. De meest gebruikte soorten:

• AVI-labels. Een sticker met het leesniveau, zoals AVI-Start, M4 of E5. Handig in de onder- en middenbouw, waar kinderen boeken op hun niveau zoeken. Zet het niveau ook in Boekmee bij het boektype of in de gegevens, dan kun je erop zoeken.
• Themalabels. Een pictogram op de rug, bijvoorbeeld voor dieren, sport, griezelen, humor of informatief. Kinderen herkennen ze snel, en zo ontdek je ook boeken buiten je vaste leesniveau.
• Alfabetlabels. De eerste letters van de achternaam van de schrijver, zodat je leesboeken op alfabet zet. Dat werkt goed voor grotere collecties en in de bovenbouw.
• Kleurstippen. Een eenvoudige variant: een gekleurde stip per leeftijdsgroep of per collectie. Goedkoop en duidelijk.

Kies een systeem dat bij je school past en houd het simpel. Een mix van AVI, thema's en kleuren door elkaar maakt de kast eerder onrustiger dan overzichtelijker.

Zelf printen of laten doen?

Zelf doen. Blanco etiketten en ronde stickers koop je bij een kantoorleverancier of webwinkel. Met een eenvoudige labelprinter of een vel etiketten in de gewone printer maak je zelf nummers en letters. AVI- en themastickers zijn kant-en-klaar te koop bij leveranciers van bibliotheekbenodigdheden. Plak een strook doorzichtige boekenfolie of rugfolie over het label, dan blijft het langer zitten.

Zelf doen is goedkoop en flexibel, maar kost tijd. Plan er een paar avonden met leesouders voor in, of doe het per stapel nieuwe boeken.

Laten doen. Koop je nieuwe boeken bij een leverancier voor bibliotheken, zoals NBD Biblion, dan kun je ze vaak 'bibliotheekklaar' laten leveren: gefolieerd en met een ruglabel erop. Dat scheelt veel werk, maar kost per boek wat extra.

Boeken van NBD Biblion

Boeken die bibliotheekklaar van NBD Biblion komen, hebben vaak al een ruglabel en soms een eigen barcode of chip voor bibliotheeksystemen. Voor Boekmee heb je die eigen barcode niet nodig: je gebruikt het ISBN.

Let er bij het invoeren op dat de ISBN-barcode op de achterkant niet onder een sticker of folie is verdwenen. Is hij niet meer te scannen, typ het ISBN dan over. Dat staat ook in het colofon, op een van de eerste bladzijden van het boek. Of gebruik Scan met camera als de barcode wel zichtbaar maar lastig te scannen is.

Krijg je een wisselcollectie van de bibliotheek, dan staan die boeken meestal al in Boekmee als je bibliotheek met Boekmee werkt. Hoe je die naast je eigen boeken houdt, lees je in Een eigen collectie naast de collectie van de bibliotheek.

Kort samengevat

• Voor Boekmee heb je meestal geen extra barcodestickers nodig: de ISBN-barcode op het boek is genoeg.
• Een eigen boeknummer is handig bij meerdere exemplaren, boeken zonder ISBN of een gemengde collectie.
• Ruglabels (AVI, thema, alfabet of kleur) zijn er voor het terugvinden in de kast. Houd het bij één systeem.
• Zelf printen is goedkoop; bibliotheekklaar laten leveren scheelt tijd.
• Let bij bibliotheekklare boeken op dat de ISBN-barcode te scannen blijft.

Meer tips over het invoeren lees je in Boeken invoeren: scannen, ISBN in bulk en boeken zonder ISBN.